– I dag er vi fylte av vemod og sorg. Det er ei sorg vi alle deler som nasjon. Sorga er fylt med ein djup og inderleg takk for alt vår kong Harald har vore for oss alle, i heile sitt liv og virke.
Slik startar preses Olav Fykse Tveit sitt minneord om Kong Harald den femte.
Nynorsk | Engelsk | Nordsamisk | Lulesamisk | Flere samiske språk (kommer)
Les minneordet her:
Hans Majestet, Kong Harald den femte er død.
I dag er vi fylte av vemod og sorg. Det er ei sorg vi alle deler som nasjon. Sorga er fylt med ein djup og inderleg takk for alt vår kong Harald har vore for oss alle, i heile sitt liv og virke.
Kong Harald vart saman med dronning Sonja signa til si gjerning i Nidarosdomen ein sommardag i 1991. Han gav uttrykk for at det gav han ei sterk forankring til si kongegjerning. Det var ein dag då dei vart omfamna av nasjonen, og støtta gjennom kyrkjas bøn for dei. Slik har det vore sidan.
Dette kallet til å vere vår konge har han følgt med truskap, til stor velsigning for vårt land.
Gjennom sine mange besøk saman med dronning Sonja i bygder og byer, har han kome nær, med humor og alvor, og vist at samfunn må byggjast i gjensidig respekt og tillit.
Orda hans har bunde oss saman når det har røynt på. Han har tatt tak i det som har vore krevjande for oss, og i rett tid sagt det som kunne hjelpe oss å kome gjennom store kriser.
Kong Harald har bidrege til å løfte fram våre felles kristne og humanistiske verdiar som kjærleik, demokrati, rettsstat og nasjonalt fellesskap. Han har med sine møter og sine ord vist kva dei kan bety i praksis.
Han understreka verdien av mangfaldet som ein ressurs for nasjonen, og etterlevde det i praksis. Slik synte han kva forsoning kan vere.
Han gav både i ord og handling uttrykk for at han var trygg på kvar han sto, og at han difor også kunne vere raus og inkluderande overfor menneske av ei anna tru og med andre tradisjonar. Hans ord om at vi høyrer saman, har gjort si gjerning. Dei har famna alle som bur her. Uansett kva vi trur på, kvar vi er ifrå, kva vi meiner, eller kven vi er glad i.
Vi har vore stolte av vår konge, og han har gjort oss stolte av å vere norske. Han har vore ein høgt respektert leiar i verda. Mange har sett korleis han har vore ein inkluderande og samlande konge.
Kong Harald var oppteken av framtida, og delte uroa til unge, særleg det som trugar berekrafta til vårt felles livsmiljø og natur. Han har hatt tru på at vi kan få til endringar, dersom vi vil gjere det saman.
No går våre tankar spesielt til hans næraste familie. Vi sender våre kondolansar til Hennar Majestet Dronning Sonja, til Hans Majestet Kong Håkon den åttande, og til heile den kongelege familie. Vi ber om Guds omsorg og trøyst i den store sorga som dei no ber på.
Vi ønskjer kong Haakon alt godt som Noregs konge og Mette-Marit som Noregs dronning. Må Gud velsigne vårt nye kongepar, så deira gjerning kan bli til glede og gagn for land og folk.
Obituary from Church of Norway: King Harald
His Majesty King Harald V is dead.
Today, our hearts are filled with grief and sorrow, sorrow that we all share as a nation. Yet our sorrow is filled with profound and heartfelt gratitude for all that our King Harald has been for us throughout his life and service.
King Harald and Queen Sonja were consecrated for their service in Nidaros Cathedral, on a summer’s day in 1991. He later expressed that this gave him a firm foundation for his call and duty as King. It was a day on which they were embraced by the nation and upheld by the prayers of the church. So it has remained ever since.
He has fulfilled his calling to be our King with steadfast devotion, and to the great blessing of our country.
Through his many visits with Queen Sonja to towns and villages across the country, he came close to the people, with both humour and solemnity gravity, and showed that society must be built on mutual respect and trust.
His words brought us together in times of trial. He has addressed the matters that weighed heavily upon us and, at the right moment, spoke the words that helped us through crises.
King Harald has helped to lift up our shared Christian and humanistic values, such as love, democracy, the rule of law and our national community. Through his encounters with people and through his words, he has shown what these values can mean in practice.
He emphasized the value of diversity as a resource for the nation, and he embodied that conviction in practice. In doing so, he showed us what reconciliation can be.
In both word and deed, he conveyed a deep confidence in his own conviction. That confidence enabled him to meet people of other faiths and traditions with generosity and inclusion. His words that we belong together have borne fruit. They have embraced everyone who lives here—regardless of what we believe, where we come from, what views we hold, or whom we love.
We have been very proud of our King, and he has made us proud to be Norwegian. He has been a highly respected leader on the world stage. Many have witnessed how he served as an inclusive and unifying King.
King Harald was concerned about the future and shared his concerns with the young, particularly his concerns about the threats to the sustainability of our shared environment and nature. He held the belief that change is possible if we are willing to pursue it together.
At this time, today our thoughts go to his closest family. We extend our condolences to Her Majesty Queen Sonja, to His Majesty King Haakon VIII, and to the entire Royal Family. We pray that God will surround them with care and grant them comfort in the profound grief they carry.
We wish King Haakon and Queen Mette-Marit every blessing as the King and Queen of Norway. May God bless our new King and Queen, so that their service may bring joy and benefit to the country and its people.
Nordsamisk: Muitosánit Gonagas Harald
Majestehta Gonagas Harald V (viđát) lea vádjolan.
Odne lea mis ahkitvuohta ja moraš. Dát moraš lea oppa álbmoga moraš. Morraša siste leat maid čiekŋalis ja njuoras giitosat buot dan ovddas maid gonagas Harald lea leamaš midjiide buohkaide, oppa su eallima ja doaimma bokte.
Gonagas Harald ovttas dronnet Sonjain lea Nidarosa váldogirkus buressivdniduvvon gonagasdoibmii geasset 1991:s. Son dajai dalle ahte dat attii sutnje nana vuođu su gonagasdoibmii. Dán beaivvi oppa álbmot fátmmastii sudno, ja girku rohkadus lei doarjjan sudnuide. Nu lea leamaš dan rájes.
Son lea oskkáldasat doaimmahan iežas gohččuma gonagassan, stuora buressivdnádussan min riikii.
Gonagas Harald lea ovttas dronnet Sonjain oahppaladdan olu giliid ja gávpogiid, ja son lea šaddan oahpisin álbmogii, leaikkastallamiin ja duođalašvuođain, ja čájehan ahte servodat ferte huksejuvvot gaskaneas árvvusatnimiin ja luohttámušain.
Su sánit leat čohkken servodaga go lea leamaš váttis. Son lea váldán ovdan dan mii miidjiide lea leamaš lossat, ja rivttes áigái bidjan sániid dasa mii lea veahkehan min birget stuora roasuid áigge.
Gonagas Harald lea lokten min oktasaš kristtalaš ja humanistalaš árvvuid nugo demokratiija, riektestáhta ja našuvnnalaš searvevuođa. Deaivvademiin ja sániiguin lea son čájehan maid dat mearkkaša geavadis.
Son deattuhii máŋggabealatvuođa árvvu álbmogii ávkin, ja son elii dan mielde. Dan láhkái son čájehii mii soabahus sáhttá leat. Son almmustahtii sániiguin ja daguiguin ahte son lea dorvvolaš das maid son ieš ovddasta, ja danne son sáhtii leat árvvas ja searvvaheaddji olbmuide geain lea eará osku ja eará
vierut. Su sánit mas dajai ahte mii gullat oktii, leat duddjon buori. Dat sánit leat fátmmastan buohkaid geat dáppe ásset. Beroškeahttá masa mii oskut, gos mii leat eret, maid mii oaivvildit, dahje gean mii ráhkistit.
Mii leat leamaš rámis min gonagasain, ja son lea min dahkan rámisin leat norgalažžan. Son lea máilmmis leamaš gudnejahttojuvvon jođiheaddji. Ollugat leat oaidnán mo son lei searvvaheaddji ja čohkkejeaddji gonagas.
Gonagas Harald beroštii boahtteáiggis, ja sus lei seammálágan váivašupmi go nuorain, erenoamážit áitagiin mat njeaidet min oktasaš birrasa ja eatnama ja čáziid guoddevašvuođa. Sus lea leamaš jáhkku dasa ahte lea vejolaš nuppástusa olahit jus mii bargat ovttas.
Dál min jurdagat mannet su lagamuš bearrašii. Min váimmolaš dearvuođat mannet Majestehta Dronnet Sonjai, Majestehta Gonagas Haakonii gávccát, ja oppa gonagas bearrašii. Mii rohkadallat Ipmila fuolahusa ja jeđđehusa sidjiide stuora morraša siste.
Mii sávvat gonagas Haakonii olu lihku Norgga gonagassan ja Mette-Márehii Norgga dronnegin. Ipmil buresivdnidivččii min ođđa gonagasbára, vai sudno doaibma šaddá illun ja ávkun riikii ja álbmogii.
Lulesamisk: Mujttobágo Gånågis Haraldij
Majestiehtta, Gånågis Harald V le jábmám.
Uddni lip håjesmielan ja surgon. Surggo mij midjij divnajda guosská. Surggo vájmulasj gijtulvisvuodajn gájkka dassta majt mijá gånågis Harald le læhkám midjij divnajda, ålles iellemin ja virgen.
Gånågis Harald lej aktan drådnik Sonjajn buorissjivnnjeduvvam ietjas virggáj Nidarosdomenin giesen jagen 1991. Suv mielas vattij dat nanos tjanástagáv gånågisvirggásis. Dan biejve birástahteduvájga álmmugis, ja doarjoduvájga girkko råhkålvisájt sunnuvvuoksjuj. Ja nav le læhkám dallutjis.
Dav gåhttjomav liehket mijá gånågissan le sån tjuovvum jáhkkogisvuodajn, stuorra buorissjivnnjádussan mijá rijkkaj.
Måttijn guossidimijn aktan drådnik Sonjajn smávep bájkijn ja stádajn, le sån lahkanam ulmutjijda, duodalasjvuodajn ja aj suohttasa baktu, ja vuosedam sebrudahka viertti åvddånit gasskasasj vieledusájn ja luohtadusájn. Suv bágo li tjadnam mijáv aktij dalloj gå låsså vásádusá li badjánam. Sån la oasev valldám dassta mij lij vájvven ja váddásin midjij, ja rievtes ájggáj javllam bágojt ma li viehkedam mijáv stuorra hiehtedilij tjadá.
Gånågis Harald le aj vuosedam mijá aktisasj risstalasj ja humanisstalasj árvojda, duola degu demokratijja, riektástáhtta ja nasjonála aktisasjvuohta. Sån la tjåhkanimijn ja bágos baktu vuosedam gåktu da almmaláhkáj máhtti doajmmat.
Sån dættodij moattevuodav ressurssan sebrudahkaj, ja viesoj daj árvoj milta. Navti sån vuosedij mij såbadussan máhttá liehket.
Sån vuosedij bágoj ja dåmadimij baktu ietjas jasskan dasi majt sån lij, ja dan diehti máhtij liehket ráhpat ja sebrudahtte ietjá ulmutjij vuoksjuj gænna lij ietjá jáhkko ja ietjá árbbedábe. Suv bágo jut mij gullup aktan, le vájkkudahttám mijáv. Da li birástahttámdivnajt mijájt. Berustahtek masi jáhkkep, gåsstå lip, gåktu ájádallap, jali gudi li midjij gærrása.
Mij lip læhkám mihá ietjama gånågisás, ja sån le mihástuhttám mijáv vuonagin liehket. Sujna l læhkám alla árvvo mijá åvdåstiddjen rijka ålggon. Moattes li vuojnnám gåktu sån la læhkám sedrudahtte ja beustiddje gånågis. Gånågis Harald ájádaláj boahtte ájgev, ja måråstij aktan nuoraj, ållagasj dan hárráj mij ájttá nanosvuodav mijá aktisasj iellembirrasij ja luonnduj. Sujna lij dårvvo rievddadimijt hárráj, jus aktan barggap åvddåliguovlluj.
Mijá ájádusá manni dal suv lagámusájda. Ármesvuodajn Majestiehttaj Drådnik Sonjaj, Majestiehttaj Gånågis Haakonij VIII, ja ålles gånågisá familljaj. Råhkalip Jubmelis huvsov ja jaskadusáv dan stuorra surgon mij le sidjij oassen sjaddam.
Sávadip gájk buorev gånågis Haakonij Vuona gånågissan ja Mette-Maritij Vuona drådnigin. Buorissjivnnjedus Jubmel mijá ådå gånågisáv ja drådnigav, vaj sunnuv barggo luluj sjaddat ávvon ja ávkken rijkkaj ja álmmugij.